Rondom Baba organiseert een workshop op Here Bugu rond de jaarwisseling. Bekijk de digitale brochure of stuur een mail naar yvonne@rondombaba.nl
Wil je meer foto's zien klik dan op de link: http://public.fotki.com/malikolder/workshop-here-bugu/
vrijdag 21 augustus 2009
zaterdag 8 augustus 2009
De kwaliteit van de maan en ... een kikker in mijn bed
De maan
Volgens Baba bestaan er twee kwaliteiten “maan”. De normale maan en de onvoorziene maan. Het begin van de ramadan wordt bepaald door de “onvoorziene maan”. Als ik het goed begrepen heb gaat het dan over de maan die het eerste door één van de islam boboos gezien wordt. Op het laatste moment wordt vanuit Bamako via de radio het begin aangekondigd van de ramadan.
Het is maar om aan te geven dat het werken met een agenda hier onmogelijk is.
Ook begin en eind van het schooljaar ligt niet vast en zo kan ik er nog wel een paar noemen. Als je er positief naar kijkt zijn het allemaal fantastische oefeningen om het “leven in het nu” onder de knie te krijgen maar het blijft voor een toebab lastig organiseren.
Eindelijk regen
Ik schreef het al eerder heel hoopvol en nu schrijf ik het weer: de eerste grote plensbuien zijn gevallen. Na de vorige keer leek de natuur vergeten te zijn dat de regenperiode moest beginnen en het werd heter dan heet. Dat patroon lijkt zich te herhalen en de mensen zijn bang. Geen regen betekent geen oogst en dat betekent honger. Hier is dat in één seizoen gebeurt. Maar nu staan overal plassen en worden de ossen voor de ploegen gespannen om de zware leem te bewerken.
Here bugu wordt geploegd
Miljoenen vogels
Verder blijkt er ineens nog een hele wereld aan creaturen wakker te worden die tijdens de ergste hitte geslapen hebben.
Miljoenen vogeltjes die over het land scheren om de eerste sprietjes jonge rijstaanplant meteen op te eten, grote hoeveelheden insecten, van mug tot kakkerlak, die ’s avonds ook mee naar binnen willen, kikkerkoren die in geluidsterkte wedijveren met de muezzin, honden en ezels die ‘s nachts niet kunnen slapen en daarom de rest ook wakker houden.
Een kikker in mijn bed
Eén van de kikvorsen, met een doorsnede van zo’n 15 cm., was in slaap gevallen in mijn bed onder het hoofdkussen. Mijn slaapkamer is de plek waar ik me veilig voel, hier trek ik me ‘s avonds terug met de airco aan, luister naar muziek of lees wat. Het is er schoon, het ruikt er lekker en de lakens zijn wit. Ik kwam onder de douche vandaan en zocht een haarspeld, stak mijn hand onder het kussen en vond de kikvors. Door een abrupte beweging van mijn hand is hij van het bed gevallen en bleef bewegingloos er onder liggen terwijl ik inmiddels, nog steeds in mijn nakie, op het bed stond en op volle sterkte gilde van woede, frustratie, angst en ook omdat er nu een reden was om op volle sterkte te gillen. Af en toe even hield ik even op om te onderzoeken of hij er nog onder lag. Hij leek niet van plan van plek te veranderen, hij deed “adem in, adem uit” zoals alleen kikkers dat kunnen.
Na een telefoontje met Bertram in Nederland die me in dit geval niet kon helpen heb ik me aangekleed en ben naar buiten gerend om de gardien van de buren te hulp te roepen. Deze kwam met zijn twee zonen in de veronderstelling dat er minstens een krokodil onder mijn bed lag. Ik heb nog geroepen dat er in mijn slaapkamer geen dieren doodgeslagen mochten worden. Ze hebben hem gevangen en nog even zijn spierwitte buik onder mijn neus gehouden. Daarna hebben ze hem meegenomen. Naast de groente die hun moeder kookt van de blaadjes van de bomen hadden ze nu ook een stukje vlees bij het avondeten.
Uitgehuwelijkt
Het is ook deze gardien die de afgelopen maanden regelmatig vroeg of ik zijn dochter van 15 jaar niet in dienst wilde nemen. “Allah heeft u gestuurd, wij danken hem, u bent haar nieuwe moeder.” Maar ik heb al iemand die wast, iemand die schoonmaakt, iemand die de planten water geeft, de auto poetst, het terras veegt enzovoort. Elke keer als ik kom aanrijden met de Canari komt het meisje aanhollen om te helpen met het open en dicht doen van de poort, een mooi meisje met een stralende lach. Toen ik terugkwam uit Gao was ze er niet meer. “Ik heb haar aan een oude weduwnaar gegeven als vrouw”, zei de gardien bij navraag. Ze woont nu een paar dorpen verderop.
Overleven
Het is één van de vele schrijnende voorbeelden uit het dagelijks leven hier. Ziekte, honger,dood en verdriet gaan naadloos over in vitaliteit, feesten, vreugde en muziek. Ik blijf me verwonderen. Soms, als ik erzelf bij betrokken ben kan het me diep raken en uit mijn evenwicht brengen omdat ik probeer houvast te vinden door een oordeel te vormen. Maar deze maatschappij heeft andere waarden en normen, gebaseerd op overleven, en laat zich niet meten met de onze. Mezelf terugtrekken in mijn “veilige slaapkamer” en slapen helpt. Maar ook schommelen op Here Bugu geeft rust.
Mijn werkpaard
Op Here Bugu wordt met man en macht gewerkt. De weg er naartoe is door de paar regenbuien verandert in een moddergoot en de Canari maakt overuren beladen met hout en/of ijzer of mensen . Maar daar is hij voor gemaakt en we genieten.
Een paleis voor de gardien en zijn gezin
Morgen verhuist Sedou met zijn gezin naar zijn “presidentiele” gardien behuizing. Hij heeft wekenlang in Mopti rondgelopen met een foto van zijn huis in aanbouw dus er zal veel bekijks zijn. Zijn inboedel plus gezin valt te verhuizen in één keer rijden.
Hans, Grietje, Elsje en Johan
Als Sedou op Here Bugu woont kunnen de dieren die we hebben er ook naartoe. Op dit moment zijn er twee koeien, een ezel en vier schapen. De laatsten heten Hans en Grietje en Elsje en Johan.Daar wordt natuurlijk erg om gelachen en we maken er grappen over maar één ding is iedereen duidelijk: op Here Bugu gaan we anders met de dieren om dan hier gewend. Vooral kinderen hebben de neiging dieren te schoppen en te slaan. Dat de dieren een naam krijgen verandert direct iets in de relatie naar het dier toe.
de kleine Oumar van Baba met Johan
Regelmatig bezoeken we markten op zoek naar goede dieren hetgeen helemaal niet zo makkelijk is en de onderhandelingen duren soms uren.
de Peulen zijn heer en meester op de schapenmarkt, hier aan de oever van de Niger
Dadelpalmen
Vanuit Sekem in Egypte hebben we dadels meegenomen van de prachtige dadelpalmen daar. De pitten zijn uitgekomen en door mij gekoesterd. Nu hebben we ze geplant langs de oprijlaan, een plechtig moment. Hoe lang duurt het voor ze hoog zijn en dadels dragen?
Sedou plant de kleine palmpjes
Here Bugu
Nog steeds werken dagelijks zo’n 15 man op Here Bugu. Het huis van Sedou, voorraadschuren, mijn huis, gastenruimte en een kamer voor Marjamma en Biba, waterchateau enz. en iedereen die langskomt is verbaast over de enorme harmonie.
de poten voor de watertoren worden gemaakt door cement te gieten in een houten bekisting waarin een ijzeren bewapening
De dag dat het betonnen dak op mijn huis werd aangebracht waren er 30 man. Geen enkele vorm van werkoverleg van tevoren ( het was een samengeraapte groep van jongens en mannen uit Mopti en Dialangou) maar keihard samen werken, zonder ruzie waarbij ze steeds wisselen van positie zodat het zware werk gedeeld wordt. Echt bewonderenswaardig.
Dialangou en Here Bugu
Here Bugu moet het kloppend hart worden van het werk van Stichting Rondom Baba. Het centrum waar de Bella kunnen werken, een opleiding krijgen, voorbeelden krijgen en betrokken zijn in hoe het ook kan. Hier wordt gepland en gewerkt op de manier en in het tempo dat wij aangeven.Het was met name Ibrahim Abouleish, de grote man van Sekem in Egypte, die ons de inspiratie gaf om het accent van het werk van de Stichting op deze manier te verleggen. In Dialangou zelf ligt het tempo anders. De Bella hebben de cultuur overgenomen van de Touareg waar de vrouwen het zware werk doen en de mannen op hun stuitje liggen op een matje en kletsen. De kinderen worden uit bedelen gestuurd. Door ons werk moet een mentaliteitsverandering ontstaan. Ik ben soms ongeduldig terwijl Baba me steeds wijst op de veranderingen die al plaatsvinden.De jonge Bella die de afgelopen maanden op Here Bugu werken, samen met de jongeren uit de kringen van Baba, onder leiding van ervaren metselaars, timmerlui, enz. leren veel. Maar het is ook duidelijk dat ze fysiek zwakker zijn doordat ze niet gewend zijn zo te werken. Tegelijk zijn ze heel trots dat ze geld mee naar huis brengen. Het betekent ook dat de voortgang van de grote projecten in Dialangou zelf zoals de watervoorziening, het gezondheidscentrum, de markt enz.een andere dynamiek hebben. Het proces van mentaliteitsverandering dat gelijk op moet lopen met de uitvoering van de projecten vraagt geduld en constante begeleiding. Daar zijn we mee bezig maar het gaat niet zo hard en spectaculair als het werk op Here Bugu.
En tot slot van dit relaas:
Willem snapper is terug uit Nederland met een auto vol spullen en hij was zo vriendelijk voor mij ook het een en ander mee te nemen. Toen alles op tafel lag en om mij heen stond zoals een kettingzaag, een boormachine , een putpomp en nog veel meer dingen waaronder een pakket van Lisa en spullen die Bertram gekocht heeft voor me, had ik echt een soort kleine cultuurshock. Hier kun je echt niet veel krijgen. Maar vooral kun je in Nederland ook veel tweedehands of voor niets krijgen. Je haalt een oude stoel of tafel van straat als het moet. Hier is niets en wat er is is duur en van slechte kwaliteit. Je zou de opslagplaatsen van de kringloopwinkels zo hier naar toe kunnen verplaatsen en het zou een enorme rijkdom zijn voor heel veel mensen.
En dan echt tot slot
nog een paar fotoos en ...............ik heb een ticket geboekt voor 2 weken Nederland van 17 oktober tot 2 november
en ...............binnenkort stuur ik jullie een digitale folder over een snoepreisje naar MALI
de weg langs Here Bugu
hoepelen met Oumar
Yvonne heel tevreden over het werk
Baba ook tevreden
Volgens Baba bestaan er twee kwaliteiten “maan”. De normale maan en de onvoorziene maan. Het begin van de ramadan wordt bepaald door de “onvoorziene maan”. Als ik het goed begrepen heb gaat het dan over de maan die het eerste door één van de islam boboos gezien wordt. Op het laatste moment wordt vanuit Bamako via de radio het begin aangekondigd van de ramadan.
Het is maar om aan te geven dat het werken met een agenda hier onmogelijk is.
Ook begin en eind van het schooljaar ligt niet vast en zo kan ik er nog wel een paar noemen. Als je er positief naar kijkt zijn het allemaal fantastische oefeningen om het “leven in het nu” onder de knie te krijgen maar het blijft voor een toebab lastig organiseren.
Eindelijk regen
Ik schreef het al eerder heel hoopvol en nu schrijf ik het weer: de eerste grote plensbuien zijn gevallen. Na de vorige keer leek de natuur vergeten te zijn dat de regenperiode moest beginnen en het werd heter dan heet. Dat patroon lijkt zich te herhalen en de mensen zijn bang. Geen regen betekent geen oogst en dat betekent honger. Hier is dat in één seizoen gebeurt. Maar nu staan overal plassen en worden de ossen voor de ploegen gespannen om de zware leem te bewerken.
Here bugu wordt geploegd
Miljoenen vogels
Verder blijkt er ineens nog een hele wereld aan creaturen wakker te worden die tijdens de ergste hitte geslapen hebben.
Miljoenen vogeltjes die over het land scheren om de eerste sprietjes jonge rijstaanplant meteen op te eten, grote hoeveelheden insecten, van mug tot kakkerlak, die ’s avonds ook mee naar binnen willen, kikkerkoren die in geluidsterkte wedijveren met de muezzin, honden en ezels die ‘s nachts niet kunnen slapen en daarom de rest ook wakker houden.
Een kikker in mijn bed
Eén van de kikvorsen, met een doorsnede van zo’n 15 cm., was in slaap gevallen in mijn bed onder het hoofdkussen. Mijn slaapkamer is de plek waar ik me veilig voel, hier trek ik me ‘s avonds terug met de airco aan, luister naar muziek of lees wat. Het is er schoon, het ruikt er lekker en de lakens zijn wit. Ik kwam onder de douche vandaan en zocht een haarspeld, stak mijn hand onder het kussen en vond de kikvors. Door een abrupte beweging van mijn hand is hij van het bed gevallen en bleef bewegingloos er onder liggen terwijl ik inmiddels, nog steeds in mijn nakie, op het bed stond en op volle sterkte gilde van woede, frustratie, angst en ook omdat er nu een reden was om op volle sterkte te gillen. Af en toe even hield ik even op om te onderzoeken of hij er nog onder lag. Hij leek niet van plan van plek te veranderen, hij deed “adem in, adem uit” zoals alleen kikkers dat kunnen.
Na een telefoontje met Bertram in Nederland die me in dit geval niet kon helpen heb ik me aangekleed en ben naar buiten gerend om de gardien van de buren te hulp te roepen. Deze kwam met zijn twee zonen in de veronderstelling dat er minstens een krokodil onder mijn bed lag. Ik heb nog geroepen dat er in mijn slaapkamer geen dieren doodgeslagen mochten worden. Ze hebben hem gevangen en nog even zijn spierwitte buik onder mijn neus gehouden. Daarna hebben ze hem meegenomen. Naast de groente die hun moeder kookt van de blaadjes van de bomen hadden ze nu ook een stukje vlees bij het avondeten.
Uitgehuwelijkt
Het is ook deze gardien die de afgelopen maanden regelmatig vroeg of ik zijn dochter van 15 jaar niet in dienst wilde nemen. “Allah heeft u gestuurd, wij danken hem, u bent haar nieuwe moeder.” Maar ik heb al iemand die wast, iemand die schoonmaakt, iemand die de planten water geeft, de auto poetst, het terras veegt enzovoort. Elke keer als ik kom aanrijden met de Canari komt het meisje aanhollen om te helpen met het open en dicht doen van de poort, een mooi meisje met een stralende lach. Toen ik terugkwam uit Gao was ze er niet meer. “Ik heb haar aan een oude weduwnaar gegeven als vrouw”, zei de gardien bij navraag. Ze woont nu een paar dorpen verderop.
Overleven
Het is één van de vele schrijnende voorbeelden uit het dagelijks leven hier. Ziekte, honger,dood en verdriet gaan naadloos over in vitaliteit, feesten, vreugde en muziek. Ik blijf me verwonderen. Soms, als ik erzelf bij betrokken ben kan het me diep raken en uit mijn evenwicht brengen omdat ik probeer houvast te vinden door een oordeel te vormen. Maar deze maatschappij heeft andere waarden en normen, gebaseerd op overleven, en laat zich niet meten met de onze. Mezelf terugtrekken in mijn “veilige slaapkamer” en slapen helpt. Maar ook schommelen op Here Bugu geeft rust.
Mijn werkpaard
Op Here Bugu wordt met man en macht gewerkt. De weg er naartoe is door de paar regenbuien verandert in een moddergoot en de Canari maakt overuren beladen met hout en/of ijzer of mensen . Maar daar is hij voor gemaakt en we genieten.
Een paleis voor de gardien en zijn gezin
Morgen verhuist Sedou met zijn gezin naar zijn “presidentiele” gardien behuizing. Hij heeft wekenlang in Mopti rondgelopen met een foto van zijn huis in aanbouw dus er zal veel bekijks zijn. Zijn inboedel plus gezin valt te verhuizen in één keer rijden.
Hans, Grietje, Elsje en Johan
Als Sedou op Here Bugu woont kunnen de dieren die we hebben er ook naartoe. Op dit moment zijn er twee koeien, een ezel en vier schapen. De laatsten heten Hans en Grietje en Elsje en Johan.Daar wordt natuurlijk erg om gelachen en we maken er grappen over maar één ding is iedereen duidelijk: op Here Bugu gaan we anders met de dieren om dan hier gewend. Vooral kinderen hebben de neiging dieren te schoppen en te slaan. Dat de dieren een naam krijgen verandert direct iets in de relatie naar het dier toe.
de kleine Oumar van Baba met Johan
Regelmatig bezoeken we markten op zoek naar goede dieren hetgeen helemaal niet zo makkelijk is en de onderhandelingen duren soms uren.
de Peulen zijn heer en meester op de schapenmarkt, hier aan de oever van de Niger
Dadelpalmen
Vanuit Sekem in Egypte hebben we dadels meegenomen van de prachtige dadelpalmen daar. De pitten zijn uitgekomen en door mij gekoesterd. Nu hebben we ze geplant langs de oprijlaan, een plechtig moment. Hoe lang duurt het voor ze hoog zijn en dadels dragen?
Sedou plant de kleine palmpjes
Here Bugu
Nog steeds werken dagelijks zo’n 15 man op Here Bugu. Het huis van Sedou, voorraadschuren, mijn huis, gastenruimte en een kamer voor Marjamma en Biba, waterchateau enz. en iedereen die langskomt is verbaast over de enorme harmonie.
de poten voor de watertoren worden gemaakt door cement te gieten in een houten bekisting waarin een ijzeren bewapening
De dag dat het betonnen dak op mijn huis werd aangebracht waren er 30 man. Geen enkele vorm van werkoverleg van tevoren ( het was een samengeraapte groep van jongens en mannen uit Mopti en Dialangou) maar keihard samen werken, zonder ruzie waarbij ze steeds wisselen van positie zodat het zware werk gedeeld wordt. Echt bewonderenswaardig.
Dialangou en Here Bugu
Here Bugu moet het kloppend hart worden van het werk van Stichting Rondom Baba. Het centrum waar de Bella kunnen werken, een opleiding krijgen, voorbeelden krijgen en betrokken zijn in hoe het ook kan. Hier wordt gepland en gewerkt op de manier en in het tempo dat wij aangeven.Het was met name Ibrahim Abouleish, de grote man van Sekem in Egypte, die ons de inspiratie gaf om het accent van het werk van de Stichting op deze manier te verleggen. In Dialangou zelf ligt het tempo anders. De Bella hebben de cultuur overgenomen van de Touareg waar de vrouwen het zware werk doen en de mannen op hun stuitje liggen op een matje en kletsen. De kinderen worden uit bedelen gestuurd. Door ons werk moet een mentaliteitsverandering ontstaan. Ik ben soms ongeduldig terwijl Baba me steeds wijst op de veranderingen die al plaatsvinden.De jonge Bella die de afgelopen maanden op Here Bugu werken, samen met de jongeren uit de kringen van Baba, onder leiding van ervaren metselaars, timmerlui, enz. leren veel. Maar het is ook duidelijk dat ze fysiek zwakker zijn doordat ze niet gewend zijn zo te werken. Tegelijk zijn ze heel trots dat ze geld mee naar huis brengen. Het betekent ook dat de voortgang van de grote projecten in Dialangou zelf zoals de watervoorziening, het gezondheidscentrum, de markt enz.een andere dynamiek hebben. Het proces van mentaliteitsverandering dat gelijk op moet lopen met de uitvoering van de projecten vraagt geduld en constante begeleiding. Daar zijn we mee bezig maar het gaat niet zo hard en spectaculair als het werk op Here Bugu.
En tot slot van dit relaas:
Willem snapper is terug uit Nederland met een auto vol spullen en hij was zo vriendelijk voor mij ook het een en ander mee te nemen. Toen alles op tafel lag en om mij heen stond zoals een kettingzaag, een boormachine , een putpomp en nog veel meer dingen waaronder een pakket van Lisa en spullen die Bertram gekocht heeft voor me, had ik echt een soort kleine cultuurshock. Hier kun je echt niet veel krijgen. Maar vooral kun je in Nederland ook veel tweedehands of voor niets krijgen. Je haalt een oude stoel of tafel van straat als het moet. Hier is niets en wat er is is duur en van slechte kwaliteit. Je zou de opslagplaatsen van de kringloopwinkels zo hier naar toe kunnen verplaatsen en het zou een enorme rijkdom zijn voor heel veel mensen.
En dan echt tot slot
nog een paar fotoos en ...............ik heb een ticket geboekt voor 2 weken Nederland van 17 oktober tot 2 november
en ...............binnenkort stuur ik jullie een digitale folder over een snoepreisje naar MALI
de weg langs Here Bugu
hoepelen met Oumar
Yvonne heel tevreden over het werk
Baba ook tevreden
donderdag 9 juli 2009
De hand van Fatima en Toeareg met hun kamelen
Met de Canari vol met mensen, inclusief 2 militairen die naar het rebellengebied moesten, reden we de 600 km naar Gao. Kale vlaktes met bizarre rotsformaties.
door het urenlange rijden in de hitte over de rechte weg zie je soms luchtspiegelingen maar dit is echt!
de canari met op de achtergrond " de hand van Fatima"
GAO
Gao is een leemstad met veel rieten tenthuizen uitgespreid over een grote zandvlakte aan de Niger. Het is er nog stukken heter dan hier.
We werden ontvangen door de familie van Biba. Voor ons, vermoeide reizigers, werden matrassen neergelegd op de hof met kussens en een stoet van familieleden, vrienden en buren trokken aan ons voorbij. Ca va, ca va, ca va quand même, et la santé, et la famille, ca va, ca va?
Er was een schaap geslacht voor onze komst en de tantes stookten de vuren.
‘s Avonds, in het donker, schaarden we ons rond de schalen met eten. In het donker kon ik niet zien wat er in de schalen lag maar steeds als ik mijn (rechter)hand in de schaal met rijst stak voelde ik de hand van Biba die een stukje vlees, afgescheurd van het bot, in mijn hand legde.
Biba (links) met zussen en broertjes en haar moeder ( rechts)
Het ouderlijk huis van biba. De lemen muren zijn binnen soms wel een meter dik.Er is geen electriciteit, geen waterleiding.
Omringd door een groot deel van de familie bezochten we de tombe en moskee, de markt en het ziekenhuis waar de grootmoeder van Biba lag, ook weer omringd door familieleden. Een zieke omring je met zoveel mogelijk mensen zodat hij beschermd wordt voor de dood. Ik dreigde werkelijk te bezwijken door de hitte en Baba wist de familie ervan te overtuigen dat ik een kamer met airconditioning in een hotel nodig had. Daar kon ik steeds even op krachten komen, gehaald en gebracht door Baba met de canari vol met familieleden.
De veemarkt in Gossi
Op de terugweg bezochten we de veemarkt van Gossi met het plan koeien te kopen. Allaissan uit Mopti, de kleermaker met verstand van koeien, was daarom mee. Het is een Toeareg markt. Een groot en uitgestrekt zandterrein waar de gesluierde Toearegmannen in groepjes naar toe komen met schapen, geiten, koeien en kamelen.
Baba, die altijd heel familiair is met iedereen, gaf me instructies. “Yvon, luister goed: er zijn twee kwaliteiten van Toeareg. Hier hebben we te maken met de moeilijke kwaliteit. Als iets ze niet bevalt hebben we meteen oorlog en ze trekken direct hun mes en geven je een haal zonder pardon. Zie je die messen en sommigen hebben ook zwaarden. Je moet ze niet zo direct aankijken zoals jij bij iedereen doet .”
Zoals iedereen gingen wij ook op een matje zitten en Baba en Alaissan liepen soms rond om in de koeien te knijpen. Baba wilde grote magere want die kun je goed vetmesten. Ik liep in mijn eentje ook rond en keek naar de schapen met lange oren want die zijn ook van de goede kwaliteit volgens Baba. De Toeareg monsterden me vanachter hun sluiers van top tot teen alsof ik een stuk vee was. Soms dacht ik even dat ze in me zouden knijpen om te kijken of ik echt was. Uiteindelijk werden er geen koeien gekocht.
Deze zondag waren er voornamelijk kamelen omdat de regenperiode begint en de kamelen gebruikt worden op het land. De Toeareg geven ze snuiftabak en andere drugs (waar ze zelf ook verslaafd aan zijn) waardoor ze veel harder werken maar waardoor ze ook gevaarlijk zijn. Een kameel die niet op tijd zijn portie binnenkrijgt kan aardig uit de band springen.
De moskee aan de overkant
Eenmaal thuis blijkt dat de moskee voor mijn deur een nieuwe geluidsinstallatie heeft gekregen die ook werkt bij stroomuitval en die zo krachtig is dat ik bij wijze van spreken kan ruiken wat de muezzin zojuist gegeten heeft. Met onvermoeibare ijver jammert, gilt, zucht, steunt, hijgt hij minstens 5 maal per dag zijn koranteksten mijn huis in om me op te roepen tot gebed. Het is pure terreur en onbespreekbaar. Eén maal heb ik samen met Baba, die zeer gelovig is, bewust geluisterd en hem de vraag gesteld of hij zich kon voorstellen dat Allah of God zich hier 5 maal per dag op verheugde. Op Here Bugu komt geen moskee was zijn antwoord.
Het werk
Het werk op Here Bugu gaat gestaag door. Het huis van de gardien wordt prachtig en helemaal met de hand gebouwd met enkele eenvoudige gereedschappen. Alle stenen ter plekke gebakken.
In Dialangou worden voorbereidingen getroffen voor het afsluiten van de put en het installeren van een pomp, zonnepanelen (waarvoor ik vervoer moet vinden uit Nederland) en de aanleg van kranen.
Het ziekenhuiscomitee vergadert. Twee vrouwen gaan een opleiding krijgen als voorlichter voor gezondheid, geboortebeperking en seksueel overdraagbare ziektes. Er is een project in voorbereiding met KOZON voor een training aan 20 vrouwen voor een nieuwe manier van houtbesparend koken. Het windmolenproject dat in december zal plaatsvinden vraagt de nodige voorbereiding en belooft een prachtig
project te zijn om mensen aan werk te helpen en dorpen aan stroom. Eerste helft komende week ben ik in Bamako voor besprekingen. Eind juli verhuist Sedou naar Here Bugu en ik hoop eind augustus te volgen.
Vanuit hier wens ik alle vrienden van Rondom Baba een mooie zomer toe.
Yvonne
door het urenlange rijden in de hitte over de rechte weg zie je soms luchtspiegelingen maar dit is echt!
de canari met op de achtergrond " de hand van Fatima"
GAO
Gao is een leemstad met veel rieten tenthuizen uitgespreid over een grote zandvlakte aan de Niger. Het is er nog stukken heter dan hier.
We werden ontvangen door de familie van Biba. Voor ons, vermoeide reizigers, werden matrassen neergelegd op de hof met kussens en een stoet van familieleden, vrienden en buren trokken aan ons voorbij. Ca va, ca va, ca va quand même, et la santé, et la famille, ca va, ca va?
Er was een schaap geslacht voor onze komst en de tantes stookten de vuren.
‘s Avonds, in het donker, schaarden we ons rond de schalen met eten. In het donker kon ik niet zien wat er in de schalen lag maar steeds als ik mijn (rechter)hand in de schaal met rijst stak voelde ik de hand van Biba die een stukje vlees, afgescheurd van het bot, in mijn hand legde.
Biba (links) met zussen en broertjes en haar moeder ( rechts)
Het ouderlijk huis van biba. De lemen muren zijn binnen soms wel een meter dik.Er is geen electriciteit, geen waterleiding.
Omringd door een groot deel van de familie bezochten we de tombe en moskee, de markt en het ziekenhuis waar de grootmoeder van Biba lag, ook weer omringd door familieleden. Een zieke omring je met zoveel mogelijk mensen zodat hij beschermd wordt voor de dood. Ik dreigde werkelijk te bezwijken door de hitte en Baba wist de familie ervan te overtuigen dat ik een kamer met airconditioning in een hotel nodig had. Daar kon ik steeds even op krachten komen, gehaald en gebracht door Baba met de canari vol met familieleden.
De veemarkt in Gossi
Op de terugweg bezochten we de veemarkt van Gossi met het plan koeien te kopen. Allaissan uit Mopti, de kleermaker met verstand van koeien, was daarom mee. Het is een Toeareg markt. Een groot en uitgestrekt zandterrein waar de gesluierde Toearegmannen in groepjes naar toe komen met schapen, geiten, koeien en kamelen.
Baba, die altijd heel familiair is met iedereen, gaf me instructies. “Yvon, luister goed: er zijn twee kwaliteiten van Toeareg. Hier hebben we te maken met de moeilijke kwaliteit. Als iets ze niet bevalt hebben we meteen oorlog en ze trekken direct hun mes en geven je een haal zonder pardon. Zie je die messen en sommigen hebben ook zwaarden. Je moet ze niet zo direct aankijken zoals jij bij iedereen doet .”
Zoals iedereen gingen wij ook op een matje zitten en Baba en Alaissan liepen soms rond om in de koeien te knijpen. Baba wilde grote magere want die kun je goed vetmesten. Ik liep in mijn eentje ook rond en keek naar de schapen met lange oren want die zijn ook van de goede kwaliteit volgens Baba. De Toeareg monsterden me vanachter hun sluiers van top tot teen alsof ik een stuk vee was. Soms dacht ik even dat ze in me zouden knijpen om te kijken of ik echt was. Uiteindelijk werden er geen koeien gekocht.
Deze zondag waren er voornamelijk kamelen omdat de regenperiode begint en de kamelen gebruikt worden op het land. De Toeareg geven ze snuiftabak en andere drugs (waar ze zelf ook verslaafd aan zijn) waardoor ze veel harder werken maar waardoor ze ook gevaarlijk zijn. Een kameel die niet op tijd zijn portie binnenkrijgt kan aardig uit de band springen.
De moskee aan de overkant
Eenmaal thuis blijkt dat de moskee voor mijn deur een nieuwe geluidsinstallatie heeft gekregen die ook werkt bij stroomuitval en die zo krachtig is dat ik bij wijze van spreken kan ruiken wat de muezzin zojuist gegeten heeft. Met onvermoeibare ijver jammert, gilt, zucht, steunt, hijgt hij minstens 5 maal per dag zijn koranteksten mijn huis in om me op te roepen tot gebed. Het is pure terreur en onbespreekbaar. Eén maal heb ik samen met Baba, die zeer gelovig is, bewust geluisterd en hem de vraag gesteld of hij zich kon voorstellen dat Allah of God zich hier 5 maal per dag op verheugde. Op Here Bugu komt geen moskee was zijn antwoord.
Het werk
Het werk op Here Bugu gaat gestaag door. Het huis van de gardien wordt prachtig en helemaal met de hand gebouwd met enkele eenvoudige gereedschappen. Alle stenen ter plekke gebakken.
In Dialangou worden voorbereidingen getroffen voor het afsluiten van de put en het installeren van een pomp, zonnepanelen (waarvoor ik vervoer moet vinden uit Nederland) en de aanleg van kranen.
Het ziekenhuiscomitee vergadert. Twee vrouwen gaan een opleiding krijgen als voorlichter voor gezondheid, geboortebeperking en seksueel overdraagbare ziektes. Er is een project in voorbereiding met KOZON voor een training aan 20 vrouwen voor een nieuwe manier van houtbesparend koken. Het windmolenproject dat in december zal plaatsvinden vraagt de nodige voorbereiding en belooft een prachtig
project te zijn om mensen aan werk te helpen en dorpen aan stroom. Eerste helft komende week ben ik in Bamako voor besprekingen. Eind juli verhuist Sedou naar Here Bugu en ik hoop eind augustus te volgen.
Vanuit hier wens ik alle vrienden van Rondom Baba een mooie zomer toe.
Yvonne
donderdag 2 juli 2009
Terug uit Ghana en de eerste plensbuien
De reis naar Ghana heeft me goed gedaan. Het is natuurlijk niet zoiets als in Nederland zijn en dan even er tussenuit naar Kreta of Cyprus vanaf Schiphol.
Om 6 dagen aan zee te zijn in de omgeving van Accra, Zuid Ghana, hier 1800 km vandaan en daar heerlijk te kunnen zwemmen, moest ik 12 dagen reizen waarvan 3 nachten in bussen. Reizen in Afrika met het openbaar vervoer is een onvoorstelbaar en onvoorspelbaar avontuur. Het leuke is dat je het absoluut niet kunt plannen en al snel merk je dat je niet op reis bent maar dat je wordt gereisd. Als je dat eenmaal in de gaten hebt en je er aan overgeeft is het onderweg zijn een ontspannende bezigheid. Voor de Afrikanen is dat heel gewoon. Zij lijken elke situatie, hoe absurd ook, als vanzelfsprekend onderdeel van het leven te nemen. En dat maakt het leven een stuk minder gestressed en levert veel plezier op.
melk uit een verse cocusnoot op het strand van Kokrobitey
Inmiddels ben ik weer “ thuis’. Het was bij aankomst nog even heet maar het begint nu langzaam af te koelen. Gisteren een grote plensbui van 2 uur en de wereld is verandert. Het is aanzienlijk koeler en de zandwegen, dus ook de weg naar Here Bugu, zijn verandert in spekgladde leemmassa’s. Het echte werk voor de Canari begint nu. Ik had nooit gedacht dat ik nog eens van een auto zou houden, maar de Canari is toch echt een grote liefde. Om hem te beschermen heeft hij vandaag een echte bullbar gekregen met verstralers voor het geval ik nog een keer in mijn eentje bij nacht door de brousse wil rijden en niet hopeloos verdwalen.
Tijdens mijn afwezigheid heeft Baba het heft stevig in handen genomen. Volgens mij vond hij het wel heerlijk dat ik er niet was. Hij is een man van actie en het overleg is niet zijn sterkste kant.
Baba in vrijdags tenu.Wat mij betreft mogen alle mannen jurken dragen, ik vind het zeer aantrekkelijk.
Al drie weken werken 15 tot 20 man op Here Bugu. De helft familie en vrienden de andere helft jonge mannen uit Dialangou. Hier een unicum deze samenwerking. Ze worden betaald als mandouevre ( ongeschoolde werkkracht) of als ouvrier ( de timmerman, de ijzerbuiger, de stenenbakker, de betongieter, de metselaar, de stucwerker). Om 14 uur worden er grote bakken eten gebracht, rijst met een saus. Er wordt in twee groepen gegeten want gezamenlijk is nog ondenkbaar. Bij navraag bleek Njaga, de vrouw van Baba het eten te koken hetgeen een enorme verzwaring van haar dagtaak betekent. Vervolgens bleek ze natuurlijk niet op de loonlijst te staan. Dat is door mij direct hersteld en ze staat er op, met terugwerkende kracht en als ouvrier=geschoolde werkkracht. Njaga verdient haar eerste eigen geld en straalt.
de ene groep eet
en de andere groep eet
Mijn toekomstig woonhuis wordt verbouwd en er wordt een huis gebouwd uit zelfgebakken leembakstenen voor Sedou, de gardien met zijn vrouw en vier kinderen. Aangrenzend een poephok en wasruimte en daarnaast nog een kamer voor 3 tot 4 vaste werkkrachten uit Dialangou.
Baba houdt van verassingen dus Sedou mag zijn toekomstige woning nog niet zien. Voor hem en zijn gezin zal de overgang van het kot waar zij nu wonen naar Here Bugu enorm zijn en ze houden het bijna niet meer uit.
aan de voorkant van mijn huis wordt een veranda gebouwd
het lemen huis voor Sedou en familie
Sedou met vrouw en kinderen ( 4 zijn van hun) voor hun huidige hut. Sedou draagt mijn visitekaartje in een hoesje op zijn borst zodat iedereen kan zien dat hij de nieuwe gardien van Here bugu is.
In Dialangou staat het ondertussen ook niet stil. Daar gaat het op dit moment vooral om de zelfwerkzaamheid van de comités. Er staan veel plannen in de steigers: een gezondheidscentrum, een waterpomp op de put met zonnepanelen, een water chateau en 4 kranen, een marktplaats, een artisinat, een plek waar handvaardigheidproducten gemaakt en verkocht kunnen worden. Bij de aanvuring van de verschillende comités hebben Baba, Goerou de boekhouder en ik versterking gekregen van Christian, een ervaren verpleger in opleiding, die het vertrouwen van de bevolking al heeft en die de leiding van het comité voor de gezondheidszorg gaat nemen.
De heropvoeding van Nicolas schijnt inmiddels redelijk geslaagd, hij loopt, maar heeft Aboeba zo’n trap tegen zijn scheenbeen verkocht dat deze in het ziekenhuis behandelt moest worden en even uit de running is. Nicolas eet ondertussen zijn buik rond.
Morgen vertrekken we naar Gao in het uiterste oosten van Mali, Toeareggebied, om Biba, de tweede toekomstige pleegdochter naar haar ouders te brengen en op de terugweg de beroemde veemarkt in Gossi te bezoeken. Daar willen we 6 koeien kopen die vervolgens met een peul (herder) de 300 km. hier naar toe komen lopen.
En misschien vinden we ook nog wat goeie schapen, je weet maar nooit!
Dit was het voor deze keer. Het lijkt erop dat de status quo van de hitte doorbroken is. Het water in de putten stond op zijn laagst, op de markt was bijna niets meer te krijgen maar nu schiet overal het groen uit de grond. De lucht is ’s morgens soms lekker fris, de vogels zingen, de kikkerkoren beginnen te kwaken, de akkers worden geploegd. Daarnaast is het leven ook schrijnend. Er is grote, grote armoede en ook echt honger. De gevolgen van de kredietcrisis beginnen hier door te dringen en dat is direct merkbaar in de hoeveelheid eten per dag. Elke dag krijg ik wel een verzoek om hulp. Het is één van de dingen die ik hier moet leren. Wel luisteren maar toch nee zeggen.
Om 6 dagen aan zee te zijn in de omgeving van Accra, Zuid Ghana, hier 1800 km vandaan en daar heerlijk te kunnen zwemmen, moest ik 12 dagen reizen waarvan 3 nachten in bussen. Reizen in Afrika met het openbaar vervoer is een onvoorstelbaar en onvoorspelbaar avontuur. Het leuke is dat je het absoluut niet kunt plannen en al snel merk je dat je niet op reis bent maar dat je wordt gereisd. Als je dat eenmaal in de gaten hebt en je er aan overgeeft is het onderweg zijn een ontspannende bezigheid. Voor de Afrikanen is dat heel gewoon. Zij lijken elke situatie, hoe absurd ook, als vanzelfsprekend onderdeel van het leven te nemen. En dat maakt het leven een stuk minder gestressed en levert veel plezier op.
melk uit een verse cocusnoot op het strand van Kokrobitey
Inmiddels ben ik weer “ thuis’. Het was bij aankomst nog even heet maar het begint nu langzaam af te koelen. Gisteren een grote plensbui van 2 uur en de wereld is verandert. Het is aanzienlijk koeler en de zandwegen, dus ook de weg naar Here Bugu, zijn verandert in spekgladde leemmassa’s. Het echte werk voor de Canari begint nu. Ik had nooit gedacht dat ik nog eens van een auto zou houden, maar de Canari is toch echt een grote liefde. Om hem te beschermen heeft hij vandaag een echte bullbar gekregen met verstralers voor het geval ik nog een keer in mijn eentje bij nacht door de brousse wil rijden en niet hopeloos verdwalen.
Tijdens mijn afwezigheid heeft Baba het heft stevig in handen genomen. Volgens mij vond hij het wel heerlijk dat ik er niet was. Hij is een man van actie en het overleg is niet zijn sterkste kant.
Baba in vrijdags tenu.Wat mij betreft mogen alle mannen jurken dragen, ik vind het zeer aantrekkelijk.
Al drie weken werken 15 tot 20 man op Here Bugu. De helft familie en vrienden de andere helft jonge mannen uit Dialangou. Hier een unicum deze samenwerking. Ze worden betaald als mandouevre ( ongeschoolde werkkracht) of als ouvrier ( de timmerman, de ijzerbuiger, de stenenbakker, de betongieter, de metselaar, de stucwerker). Om 14 uur worden er grote bakken eten gebracht, rijst met een saus. Er wordt in twee groepen gegeten want gezamenlijk is nog ondenkbaar. Bij navraag bleek Njaga, de vrouw van Baba het eten te koken hetgeen een enorme verzwaring van haar dagtaak betekent. Vervolgens bleek ze natuurlijk niet op de loonlijst te staan. Dat is door mij direct hersteld en ze staat er op, met terugwerkende kracht en als ouvrier=geschoolde werkkracht. Njaga verdient haar eerste eigen geld en straalt.
de ene groep eet
en de andere groep eet
Mijn toekomstig woonhuis wordt verbouwd en er wordt een huis gebouwd uit zelfgebakken leembakstenen voor Sedou, de gardien met zijn vrouw en vier kinderen. Aangrenzend een poephok en wasruimte en daarnaast nog een kamer voor 3 tot 4 vaste werkkrachten uit Dialangou.
Baba houdt van verassingen dus Sedou mag zijn toekomstige woning nog niet zien. Voor hem en zijn gezin zal de overgang van het kot waar zij nu wonen naar Here Bugu enorm zijn en ze houden het bijna niet meer uit.
aan de voorkant van mijn huis wordt een veranda gebouwd
het lemen huis voor Sedou en familie
Sedou met vrouw en kinderen ( 4 zijn van hun) voor hun huidige hut. Sedou draagt mijn visitekaartje in een hoesje op zijn borst zodat iedereen kan zien dat hij de nieuwe gardien van Here bugu is.
In Dialangou staat het ondertussen ook niet stil. Daar gaat het op dit moment vooral om de zelfwerkzaamheid van de comités. Er staan veel plannen in de steigers: een gezondheidscentrum, een waterpomp op de put met zonnepanelen, een water chateau en 4 kranen, een marktplaats, een artisinat, een plek waar handvaardigheidproducten gemaakt en verkocht kunnen worden. Bij de aanvuring van de verschillende comités hebben Baba, Goerou de boekhouder en ik versterking gekregen van Christian, een ervaren verpleger in opleiding, die het vertrouwen van de bevolking al heeft en die de leiding van het comité voor de gezondheidszorg gaat nemen.
De heropvoeding van Nicolas schijnt inmiddels redelijk geslaagd, hij loopt, maar heeft Aboeba zo’n trap tegen zijn scheenbeen verkocht dat deze in het ziekenhuis behandelt moest worden en even uit de running is. Nicolas eet ondertussen zijn buik rond.
Morgen vertrekken we naar Gao in het uiterste oosten van Mali, Toeareggebied, om Biba, de tweede toekomstige pleegdochter naar haar ouders te brengen en op de terugweg de beroemde veemarkt in Gossi te bezoeken. Daar willen we 6 koeien kopen die vervolgens met een peul (herder) de 300 km. hier naar toe komen lopen.
En misschien vinden we ook nog wat goeie schapen, je weet maar nooit!
Dit was het voor deze keer. Het lijkt erop dat de status quo van de hitte doorbroken is. Het water in de putten stond op zijn laagst, op de markt was bijna niets meer te krijgen maar nu schiet overal het groen uit de grond. De lucht is ’s morgens soms lekker fris, de vogels zingen, de kikkerkoren beginnen te kwaken, de akkers worden geploegd. Daarnaast is het leven ook schrijnend. Er is grote, grote armoede en ook echt honger. De gevolgen van de kredietcrisis beginnen hier door te dringen en dat is direct merkbaar in de hoeveelheid eten per dag. Elke dag krijg ik wel een verzoek om hulp. Het is één van de dingen die ik hier moet leren. Wel luisteren maar toch nee zeggen.
zondag 31 mei 2009
Ça va pas du tout !
Eén van mijn bestuursleden opperde het idee dat ik wat meer zou vertellen over de zaken die niet goed gaan. Dat kan wel maar het is niet Malinees. Op de honderd begroetingen per dag met de vraag “ Ça va?’’, dien je opgewekt “ Ça va!” te antwoorden. Toen ik op een dag op het “ Ça va ? " van Baba ontstemd reageerde met “ Ça va pas du tout!” wist hij niet waar hij kijken moest.
"In Mali draag je je lot en ben je verdraagzaam en je bazuint je ontevredenheid niet in het rond" gaf hij mij vervolgens te kennen. Baba zal nooit iets vertellen dat niet goed gaat. Dat is soms erg lastig, vooral als ik zie dat het niet goed gaat.
Hij vindt het buitgewoon gênant als ik dat te berde breng. " Ça va allez", zegt hij dan," je bent te vlug, te intolerant, te krities, te moe. Ga slapen en dan ziet het er anders uit." Insh’Allah.
Maar Baba leest deze blog niet en wij toebabs zijn erg geïnteresseerd in dingen die niet goed gaan, zie de kranten en het nieuws op tv, dus ik ga nu toch even los.
Ik ben hier nu 5 maanden en ik ben doodmoe. Ik slaap heel veel maar het helpt niet. Ik zie er ongezond en bleek uit omdat ik nooit in de zon kom maar ondertussen veroorzaakt de hete, verschroeiende lucht warmteblaasjes over mijn hele lichaam, die jeuken. Ik eet veel te weinig. Om te eten moet ik met de auto in de hitte naar de markt, de markt is vies en vol, ik kan er een paar slappe tomaten kopen, uien, aardappelen, een bittere komkommer. De Malinezen doen veel kruiden, condiments, in hun eten en blijven daardoor waarschijnlijk gezond. Maar ik ken al die kruiden niet en heb er ook geen zin in, de meeste condiments zien er onsmakelijk uit. En dan moet ik nog gaan koken in die hitte. En dan voor de avondmaaltijd weer naar de markt want ’s morgens is er geen sla en ’s middags is er geen vlees. En door de hitte heb ik geen trek. Elke dag zijn er dingen die niet goed gaan. Het paard Nicolas heeft een koliek gekregen in Fatoma, hier 30 km vandaan en daar moesten we ’s avonds laat naar toe met een veearts. Een jongen die een rooster in de put moest aanbrengen op 18 meter diepte is onwel geworden en hebben we op het nippertje eruit gekregen. De vrachtauto die rode aarde moest storten op Here Bugu is door zijn assen gezakt voordat hij aangekomen was. Er is wel 1 stofstorm per dag die het hele huis onder een laag rood stof blaast. Bijna al mijn kleren die ik meegenomen had zijn door het wassen zo versleten dat ze spontaan uit elkaar vallen. Een heleboel andere dingen vallen door de hitte ook spontaan uit elkaar. Ik heb al drie keer kranen moeten laten vervangen omdat alles van Chinese makelij is en na een maand kapot gaat. Regelmatig valt de stroom uit en het water en dan zit ik hier in dat enorme huis in het donker, zonder ventilator. Ik heb sowieso niet genoeg stroom, als ik de airco wil gebruiken moet de koelkast uit enz. Er zit een lelijke kras op de Canari omdat een ezelkar er tegenaan is gereden. Biba, mijn buurmeisje uit Gao, die later ook bij me komt wonen, heeft een brommerongeluk gehad en ik zat uren met haar in het militair hospitaal om al haar schaafwonden te laten verbinden. Er zijn trouwens elke dag brommerongelukken op de weg hier. De post doet er een maand over zowel hier naar toe als hiervandaan wat redelijk frustrerend is. Ik rasp en boen elke dag mijn voetzolen maar ze worden nooit zo mooi zacht als van sommige mensen hier.
Tot zover voorlopig....... In overleg met Baba heb ik besloten om er even tussenuit te gaan. Ik ga naar Accra, Ghana, aan de kust. Daar is het zeker 10 graden koeler, en ik kan zwemmen in zee en even een andere lucht inademen. Het is wel een hele reis maar ik geloof dat het goed is als ik er even tussenuit ga. Ondertussen zet Baba de werkzaamheden voort: de comités, het ontsmetten en opknappen van het huis op Here Bugu, het bakken van de leemstenen door de jongeren van Dialangou, het bouwen van de woning voor de gardien, de muur om het terrein heen, enz enz.
Ik neem mijn laptop natuurlijk mee, mijn levensdraad naar het thuisfront, dus mocht er iemand willen reageren op dit bericht: gewoon doen.
Yvonne
"In Mali draag je je lot en ben je verdraagzaam en je bazuint je ontevredenheid niet in het rond" gaf hij mij vervolgens te kennen. Baba zal nooit iets vertellen dat niet goed gaat. Dat is soms erg lastig, vooral als ik zie dat het niet goed gaat.
Hij vindt het buitgewoon gênant als ik dat te berde breng. " Ça va allez", zegt hij dan," je bent te vlug, te intolerant, te krities, te moe. Ga slapen en dan ziet het er anders uit." Insh’Allah.
Maar Baba leest deze blog niet en wij toebabs zijn erg geïnteresseerd in dingen die niet goed gaan, zie de kranten en het nieuws op tv, dus ik ga nu toch even los.
Ik ben hier nu 5 maanden en ik ben doodmoe. Ik slaap heel veel maar het helpt niet. Ik zie er ongezond en bleek uit omdat ik nooit in de zon kom maar ondertussen veroorzaakt de hete, verschroeiende lucht warmteblaasjes over mijn hele lichaam, die jeuken. Ik eet veel te weinig. Om te eten moet ik met de auto in de hitte naar de markt, de markt is vies en vol, ik kan er een paar slappe tomaten kopen, uien, aardappelen, een bittere komkommer. De Malinezen doen veel kruiden, condiments, in hun eten en blijven daardoor waarschijnlijk gezond. Maar ik ken al die kruiden niet en heb er ook geen zin in, de meeste condiments zien er onsmakelijk uit. En dan moet ik nog gaan koken in die hitte. En dan voor de avondmaaltijd weer naar de markt want ’s morgens is er geen sla en ’s middags is er geen vlees. En door de hitte heb ik geen trek. Elke dag zijn er dingen die niet goed gaan. Het paard Nicolas heeft een koliek gekregen in Fatoma, hier 30 km vandaan en daar moesten we ’s avonds laat naar toe met een veearts. Een jongen die een rooster in de put moest aanbrengen op 18 meter diepte is onwel geworden en hebben we op het nippertje eruit gekregen. De vrachtauto die rode aarde moest storten op Here Bugu is door zijn assen gezakt voordat hij aangekomen was. Er is wel 1 stofstorm per dag die het hele huis onder een laag rood stof blaast. Bijna al mijn kleren die ik meegenomen had zijn door het wassen zo versleten dat ze spontaan uit elkaar vallen. Een heleboel andere dingen vallen door de hitte ook spontaan uit elkaar. Ik heb al drie keer kranen moeten laten vervangen omdat alles van Chinese makelij is en na een maand kapot gaat. Regelmatig valt de stroom uit en het water en dan zit ik hier in dat enorme huis in het donker, zonder ventilator. Ik heb sowieso niet genoeg stroom, als ik de airco wil gebruiken moet de koelkast uit enz. Er zit een lelijke kras op de Canari omdat een ezelkar er tegenaan is gereden. Biba, mijn buurmeisje uit Gao, die later ook bij me komt wonen, heeft een brommerongeluk gehad en ik zat uren met haar in het militair hospitaal om al haar schaafwonden te laten verbinden. Er zijn trouwens elke dag brommerongelukken op de weg hier. De post doet er een maand over zowel hier naar toe als hiervandaan wat redelijk frustrerend is. Ik rasp en boen elke dag mijn voetzolen maar ze worden nooit zo mooi zacht als van sommige mensen hier.
Tot zover voorlopig....... In overleg met Baba heb ik besloten om er even tussenuit te gaan. Ik ga naar Accra, Ghana, aan de kust. Daar is het zeker 10 graden koeler, en ik kan zwemmen in zee en even een andere lucht inademen. Het is wel een hele reis maar ik geloof dat het goed is als ik er even tussenuit ga. Ondertussen zet Baba de werkzaamheden voort: de comités, het ontsmetten en opknappen van het huis op Here Bugu, het bakken van de leemstenen door de jongeren van Dialangou, het bouwen van de woning voor de gardien, de muur om het terrein heen, enz enz.
Ik neem mijn laptop natuurlijk mee, mijn levensdraad naar het thuisfront, dus mocht er iemand willen reageren op dit bericht: gewoon doen.
Yvonne
maandag 25 mei 2009
werkfeest op HERE BUGU en muziek in huis
De werkzaamheden zijn in volle gang. De Bella zijn met 100 man/vrouw gekomen en hebben 2 dagen schoongemaakt. Op vuren werd gekookt, geiten geslacht, en alles in de grootste vrolijkheid en harmonie. Het liefst zouden ze nu al elke dag komen.De gekapte bomen werden verplaatst, overal liggen stapels hout, afval werd verbrand, het huis kreeg zijn eerste schoonmaakbeurt.
Het bijzondere was dat ze er zo van genoten om dit met zijn allen te doen en alle verschillende families met elkaar samenwerkten.
de vrouwen in de canari, de mannen komen met Baba
vrouwenwerk
mannenwerk
karakteristiek overleg van Baba en Yvonne
Met de mannen van Dialangou op bezoek bij pappa Bathily om hem te feliciteren met zijn verkiezing tot burgemeester.
Petit prince Mousbaba uit Bamako logeert bij mij en maakt muziek met de kinderen en natuurlijk ook weer een feestje met alle familieleden van Baba.
Het bijzondere was dat ze er zo van genoten om dit met zijn allen te doen en alle verschillende families met elkaar samenwerkten.
de vrouwen in de canari, de mannen komen met Baba
vrouwenwerk
mannenwerk
karakteristiek overleg van Baba en Yvonne
Met de mannen van Dialangou op bezoek bij pappa Bathily om hem te feliciteren met zijn verkiezing tot burgemeester.
Petit prince Mousbaba uit Bamako logeert bij mij en maakt muziek met de kinderen en natuurlijk ook weer een feestje met alle familieleden van Baba.
maandag 18 mei 2009
HƐRƐ BUGU, plaats van vrede en geluk
De kogel is door de kerk. Het nieuwe terrein, dat we nog steeds " het terrein" of " de tuinen" noemden heeft een naam gekregen. Dat gaat hier niet zomaar. Baba heeft de naam " neergelegd" bij ouden en wijzen om te vragen of de naam zuiver is en een goede uitstraling heeft. Verschillende mensen hebben het terrein inmiddels bezocht en iedereen komt tot de conclusie dat er een goed gesternte boven hangt. Hɛrɛ betekent: vrede, harmonie, geluk en Bugu betekent omgeving, dorp, plaats. Hɛrɛ Bugu ( hèrè bougou), plaats van vrede en geluk.
Inmiddels zijn de 9 meter hoge eucalyptusbomen gekapt op ongeveer 3,5 meter. Met de hand. Dat was een gevaarlijk karwei voor de twee jongens die het wilden doen. Tijdens de komende hivernage met de grote stormen en regens kunnen de bomen nu opnieuw uitlopen en voor schaduw gaan zorgen.
Vandaag zijn de Bella begonnen met de schoonmaakwerkzaamheden. Daarna gaat er een moterpomp op de put zodat water opgepompt kan worden, nodig om bakstenen van leem te maken voor het huis van de gardien, de muren en andere voorzieningen. Ik hoop heel erg dat ik in juli kan verhuizen zodat we met de tuinen en het vee kunnen beginnen. Er moet bewoning zijn omdat anders het risico te groot is dat zonnepanelen e.d. gestolen worden. Op het terrein gaan we samen met de Bella medische kruiden verbouwen en vee houden.
Climatiseur
We zitten nu op het hoogtepunt van de hitte. Je kunt je werkelijk niet voorstellen dat het nog erger kan. Mijn huid vertoonde overal warmteblaren terwijl ik niet in de zon kom, pijnlijk en jeukend, ik sliep niet meer goed, at bijna niets meer, kortom foute boel. Dus ben ik overstag en heb mezelf op dringend aanraden van de omgeving , je bent nu eenmaal een toebab zei Baba, een climatiseur aangeschaft. Hij moest helemaal uit Bamako komen en de metselaar heeft zelfs op zijn heilige vrijdag geholpen met de installatie. Maar: ik slaap weer, eet weer en trek me regelmatig heerlijk terug in de koelte van mijn slaapkamer om bij te komen van de enorme impact die de hitte op me heeft.
Ondertussen dienen de eerste voorbodes van de komende hivernage zich aan in de vorm van indrukwekkende, hevige stofstormen die alles wat los en vast zit oppakken en neerkwakken en maken dat je geen hand voor ogen kunt zien.
Nicolas
Nicolas is het best verzorgde paard van Mali. Maar Aboeba, zijn verzorger staat er elke keer zuchtend naast als ik langskom. Ze doen vreselijk hun best om aan mijn voorwaarden dat er goed voor hem gezorgd moet worden te voldoen. Hij wordt elke dag gewassen, zijn huid glanzend gemaakt met boter, het beste voer, een eigen stal enz enz. Nicolas ziet er prachtig uit met geborstelde manen, hoefijzers en kleurig tuig. Maar hij heeft kuren. Op weg naar de markt in de file van paarden en karren loopt hij fier voorop om dan plotseling te stoppen. Hij verzet geen pas meer. Hij luistert niet naar boze woorden, geschreeuw, geruk en getrek maar pas als hij langdurig gestreeld wordt wil hij weer een eindje lopen. Ik plaagde Aboeba ermee dat 1 paard
moeilijker is dan 3 vrouwen. Maar er moet iets gebeuren. Aan Baba voorgesteld om er een paardenpsycholoog bij te halen waarop hij zei dat ik het paard maar mee moest nemen naar Here Bugu om hem daar verder te vertroetelen en er een nieuwe gekocht moet worden voor Dialangou die niet zo gevoelig is. Afijn, er komt nu een smid langs die gaat proberen om Nicolas opnieuw op te voeden en ik mag er niet bij zijn.
Bamanankan
Fatuma probeert het me bij te brengen. Ze schrijft een woord op het bord. Wat betekent dat vraag ik. Ze zucht. Dat is een meisje die rijp begint te worden om te trouwen. Een ander woord. Dat is als het geregend heeft en er ligt een plas en die plas droogt op en dan blijft er wat achter zoals op de bodem van een beker melk. En dat woord kun je op de markt kopen, het komt uit sikasso en als je erin bijt is het hard maar daarna komt er melk uit. En dan kun je elk woord ook nog nasaal of niet nasaal zeggen en dan betekent het wat anders. En dat allemaal bij temperaturen boven de 40. Life is either a daring adventure or nothing.
Het werk
ondertussen gaat het werk gewoon door, in een iets lager tempo weliswaar. de comitee vergaderingen, de voorbereidingen voor:het Centre de Sante, de school, muzieklessen voor kinderen, circusproject in december/januari, het fantastische windmolenproject met Piet Chevalier, zie www.I-love-windpower.com , en het leggen van vele contacten mede rond de toekomst van Here Bugu. Here Bugu moet het economisch, sociaal en cultureel anker worden waaromheen in de toekomst de projecten kunnen gaan draaien, waar veel mensen werk vinden en scholing kunnen krijgen en waar gebouwd wordt aan een sociaal model dat als voorbeeld en inspiratiebron kan dienen voor veel mensen hier die zoekend zijn naar een samenlevingsvorm die geen copie is van het westers model maar een vernieuwing van de afrikaanse/ islamitische traditie naar een humane samenleving. De vele mensen in Nederland die hun steentje daaraan bijdragen zijn wij zeer dankbaar en hopen we ook ooit hier welkom te mogen heten.
p.s vandaag is bekend geworden dat Bathily weer burgemeester wordt, gunstig voor ons.
Inmiddels zijn de 9 meter hoge eucalyptusbomen gekapt op ongeveer 3,5 meter. Met de hand. Dat was een gevaarlijk karwei voor de twee jongens die het wilden doen. Tijdens de komende hivernage met de grote stormen en regens kunnen de bomen nu opnieuw uitlopen en voor schaduw gaan zorgen.
Vandaag zijn de Bella begonnen met de schoonmaakwerkzaamheden. Daarna gaat er een moterpomp op de put zodat water opgepompt kan worden, nodig om bakstenen van leem te maken voor het huis van de gardien, de muren en andere voorzieningen. Ik hoop heel erg dat ik in juli kan verhuizen zodat we met de tuinen en het vee kunnen beginnen. Er moet bewoning zijn omdat anders het risico te groot is dat zonnepanelen e.d. gestolen worden. Op het terrein gaan we samen met de Bella medische kruiden verbouwen en vee houden.
Climatiseur
We zitten nu op het hoogtepunt van de hitte. Je kunt je werkelijk niet voorstellen dat het nog erger kan. Mijn huid vertoonde overal warmteblaren terwijl ik niet in de zon kom, pijnlijk en jeukend, ik sliep niet meer goed, at bijna niets meer, kortom foute boel. Dus ben ik overstag en heb mezelf op dringend aanraden van de omgeving , je bent nu eenmaal een toebab zei Baba, een climatiseur aangeschaft. Hij moest helemaal uit Bamako komen en de metselaar heeft zelfs op zijn heilige vrijdag geholpen met de installatie. Maar: ik slaap weer, eet weer en trek me regelmatig heerlijk terug in de koelte van mijn slaapkamer om bij te komen van de enorme impact die de hitte op me heeft.
Ondertussen dienen de eerste voorbodes van de komende hivernage zich aan in de vorm van indrukwekkende, hevige stofstormen die alles wat los en vast zit oppakken en neerkwakken en maken dat je geen hand voor ogen kunt zien.
Nicolas
Nicolas is het best verzorgde paard van Mali. Maar Aboeba, zijn verzorger staat er elke keer zuchtend naast als ik langskom. Ze doen vreselijk hun best om aan mijn voorwaarden dat er goed voor hem gezorgd moet worden te voldoen. Hij wordt elke dag gewassen, zijn huid glanzend gemaakt met boter, het beste voer, een eigen stal enz enz. Nicolas ziet er prachtig uit met geborstelde manen, hoefijzers en kleurig tuig. Maar hij heeft kuren. Op weg naar de markt in de file van paarden en karren loopt hij fier voorop om dan plotseling te stoppen. Hij verzet geen pas meer. Hij luistert niet naar boze woorden, geschreeuw, geruk en getrek maar pas als hij langdurig gestreeld wordt wil hij weer een eindje lopen. Ik plaagde Aboeba ermee dat 1 paard
moeilijker is dan 3 vrouwen. Maar er moet iets gebeuren. Aan Baba voorgesteld om er een paardenpsycholoog bij te halen waarop hij zei dat ik het paard maar mee moest nemen naar Here Bugu om hem daar verder te vertroetelen en er een nieuwe gekocht moet worden voor Dialangou die niet zo gevoelig is. Afijn, er komt nu een smid langs die gaat proberen om Nicolas opnieuw op te voeden en ik mag er niet bij zijn.
Bamanankan
Fatuma probeert het me bij te brengen. Ze schrijft een woord op het bord. Wat betekent dat vraag ik. Ze zucht. Dat is een meisje die rijp begint te worden om te trouwen. Een ander woord. Dat is als het geregend heeft en er ligt een plas en die plas droogt op en dan blijft er wat achter zoals op de bodem van een beker melk. En dat woord kun je op de markt kopen, het komt uit sikasso en als je erin bijt is het hard maar daarna komt er melk uit. En dan kun je elk woord ook nog nasaal of niet nasaal zeggen en dan betekent het wat anders. En dat allemaal bij temperaturen boven de 40. Life is either a daring adventure or nothing.
Het werk
ondertussen gaat het werk gewoon door, in een iets lager tempo weliswaar. de comitee vergaderingen, de voorbereidingen voor:het Centre de Sante, de school, muzieklessen voor kinderen, circusproject in december/januari, het fantastische windmolenproject met Piet Chevalier, zie www.I-love-windpower.com , en het leggen van vele contacten mede rond de toekomst van Here Bugu. Here Bugu moet het economisch, sociaal en cultureel anker worden waaromheen in de toekomst de projecten kunnen gaan draaien, waar veel mensen werk vinden en scholing kunnen krijgen en waar gebouwd wordt aan een sociaal model dat als voorbeeld en inspiratiebron kan dienen voor veel mensen hier die zoekend zijn naar een samenlevingsvorm die geen copie is van het westers model maar een vernieuwing van de afrikaanse/ islamitische traditie naar een humane samenleving. De vele mensen in Nederland die hun steentje daaraan bijdragen zijn wij zeer dankbaar en hopen we ook ooit hier welkom te mogen heten.
p.s vandaag is bekend geworden dat Bathily weer burgemeester wordt, gunstig voor ons.
Abonneren op:
Posts (Atom)