dinsdag 1 mei 2018

There is no terror in the bang

Een wijsheid van Hitchcock die niet alleen voor thrillers geldt luidt:
“There is no terror in the bang, only in the anticipation of it.”



Dat was wat ik ontdekte toen ik zo ergens in mijn vijftiger jaren, om uit een existentiĆ«le crisis te komen, besloot om ‘enge’ dingen te gaan doen. Niet gevaarlijke dingen maar dingen die ik ‘eng’ vond. Jarenlang heb ik geoefend. Het bleek dat het bij mij er vooral om ging om dingen alleen te doen. Want wanneer je iets alleen doet neem je ook de volle verantwoordelijkheid voor de situatie waarin je je bevind. Er is niemand waartegen je kunt aanleunen en zeggen: “zouden we niet zus of zo’ of “ als jij anders had gedaan dan….”. Nee, je staat er midden in en moet handelen of oplettend wachten en vooral goed blijven kijken. Dat oefenen heeft me veel energie opgeleverd en vertrouwen in mezelf. Veel mensen vragen me of ik niet vaak bang ben in Mali. Nee dus. Angst heeft te maken met de voorstelling van wat er voor vreselijks kan gaan gebeuren maar nog niet gebeurt. Ondertussen raak je verlamd en die reactie is gevaarlijk. Dus leerde ik diep te ademen, niet te anticiperen met voorstellingen van wat er zou kunnen gebeuren en goed op te letten.
Ik herinner me een uitzondering. Mijn bed onder het muskietennet met schone lakens was altijd mijn veilige haven waar ik kon bijkomen en nieuwe krachten opdoen. Op een avond sloeg ik de lakens op en zat er een gigantische pad in mijn bed.
Ik was verlamd van angst. Dat beest overigens ook, te zien aan het op en uitblazen van zijn wangen en zijn uitpuilende padde-ogen. Waarschijnlijk permitteerde ik het me om hysterisch van angst te zijn omdat het tenslotte geen levensbedreigende situatie was. Maar al gauw sloeg de angst om in vlammende woede. Hoe haalde dat stomme beest het in zijn hoofd om zich te nestelen in mijn toch al niet groot bemeten comfortzone. Op mijn geschreeuw kwamen de buren aansnellen met machetes en stokken, klaar om de vijand te verslaan. Toen ik sprakeloos naar de pad wees zakten de machetes en de stokken naar beneden en keken zij sprakeloos van mij naar de pad en terug. Tenslotte hebben ze hem gevangen, meegenomen en geroosterd op hun vuurtje, een smakelijk hapje bij de karige maaltijd. Vervolgens kon ik moeilijk inslapen. Ik vond mezelf niet meer zielig maar het lot van dat beest dan weer wel.

Mali is een ’crisiszone’, een land op de rand van oorlog. Ik ben net weer terug na een kort verblijf. Na lang beraad leek het ons niet verstandig om van Bamako door te reizen naar Here Bugu. Zorgvuldige afweging ging aan dit besluit vooraf. Het leek ons beter om, in het belang van de voortgang van Here Bugu en de veiligheid van iedereen, niet te provoceren door als blanke, in de ogen van terroristen en bandieten een vertegenwoordiger van het Westen, daar rond te lopen. Baba en ik hadden volop de tijd om in de hoofdstad alle activiteiten door te spreken en de koers bij te stellen.
Op Here Bugu gaat het goed. De opleidingen aan jongeren zijn een groot succes en er zijn lange wachtlijsten. Bij de laatste opleiding waren zo’n 30 jongens en meisjes betrokken. De jongens leerden stoelen maken en ook brandstof besparende fornuizen uit oude olievaten. De meisjes leerden tassen vlechten.
De leerlingen krijgen tijdens de opleiding ook een warme maaltijd. Sommigen stoppen hun deel in een lapje stof om thuis aan jongere broertjes en zusjes te geven. Ook doen ze mee aan de kringoefeningen die de samenwerking bevorderen en plezier geven.

Op stapel staan opleidingen in leerbewerking, de productie van kippengaas en armbandjes maken. De vrouwen in Djennee werken door aan de grote armbanden die in Nederland verkocht worden door Return te Sender en de Monchy Beads. In Bamako worden de leren tassen verkocht. Ook wordt binnenkort begonnen aan de bouw van een tweede watertoren en de aanleg van waterleiding op de tweede hectare. Werkgelegenheid dus.

In verlengde van de opleidingen is het belangrijk dat we ook werk creƫren voor de jongeren.
Op deze manier leveren we een bijdrage aan oplossingen voor de migratie problematiek. Meestal willen jongeren helemaal niet weg maar hebben zij geen keus.

De crisis in Mali stimuleert ons daarom om op volle kracht verder te gaan en een bijdrage te leveren aan de verbetering van de omstandigheden. Ondertussen werken we aan nieuwe plannen. De mensen rekenen op ons!

laatste google earthfoto, de onderste kale hectares willen we er binnenkort graag bijhebben

een leerling van de stoelen opleiding met de leraar
een leerling van de blikslagers-opleiding
de trotse leerlingen met hun eerste houtbesparende fornuis voor thuis

leren armbandjes maken
en tassen




leerlingenoverleg met de leraren


er zijn inmiddels 11 koeien, een project waar medewerkers participant in zijn. het is een alternatieve vorm voor een sociale verzekering


werken aan de bescherming van de bomen


een bruiloft van vrienden







de laatste nieuwsbrief
Terugblik 2017 en vooruitblik 2018
Download verslag (.pdf, 3,5MB)

maandag 15 januari 2018

Rijst, gierst en de muur

Toen we besloten om dit jaar weer een rijstactie te beginnen vroeg ik Sedou en Hamza hoe we het dit jaar zouden gaan aanpakken. We besloten om een 'rijstmuur' te maken. Nadat zij een geschikte muur wit hadden gemaakt kwamen we bij elkaar om een ontwerp te maken. Sedou en Hamza hebben beide geen school gehad. Maar bij de vorige rijstactie begonnen ze met het schrijven van de namen, het maken van een schrift voor de verdeling van de rijst en gierst en ook betrok ik ze elke ochtend bij het kijken naar de bankoverschrijvingen in de computer.
Sedou en Hamza maken eerst een ontwerp voor de muur op papier. Sedou legt in het filmpje hieronder uit wat het motief van zijn tekening zal zijn.
Het filmpje is een klein stukje uit de grote film van 45 minuten die ik heb gemaakt over het leven en werken in  november en december op Here Bugu.
De grote film staat beveiligd op internet.Wil je hem graag zien dan stuur ik je op verzoek het wachtwoord toe (info@rondombaba.nl).



de zakken rijst en gierst worden inmiddels binnengehaald


g


maandag 1 januari 2018

VER-STAAN

Verstaan is zo’n mooi woord. Het betekent dat je van plek moet veranderen om te begrijpen wat de ander bedoelt. Afgelopen tijd werd ik daar weer eens aardig mee geconfronteerd. Door Wi-Fi, appen, telefoneren vanaf waar dan ook, kunnen we voortdurend communiceren. Ontzettend handig. Zeker als je zoals ik in Mali zit/zat. Vliegtuig vertraagd? Geen nood! Al append reorganiseer je de afspraken van de komende dagen. Append stuur ik de groeten van de rijstmuur. Append blijf ik op de hoogte. Heerlijk.
Ik zit op Here Bugu, achter mijn laptop.  
We zitten midden in de rijstactie. De jongens 
komen ’s morgens de namen halen om op de muur 
te schrijven. Er woedt een zandstorm, ik bescherm de laptop 
met een theedoek. Morre komt binnen met een slang die hij heeft 
doorgesneden en waar hij een van zijn kippekuikens in heeft gevonden. 
Om te bewijzen dat hij ze niet gestolen heeft komt hij het laten zien. Getver! 
Musthapa komt binnen om te vertellen dat een wilde kat een gat heeft gemaakt in 
de duiventoren en twee duiven heeft opgegeten. Wat? Een gat, dwars door de lemen muur 
heen? Ik app ondertussen met Nederland om achter sommige voornamen te komen die niet op 
de bankafschriften stonden. De tas van Baba wordt binnengebracht. Baba draagt zijn tas niet zelf, 
dat kan niet want dat is gebrek aan respect. Als zijn tas wordt binnengebracht weet ik dat hij in aantocht is en dat ik even tijd heb om veel door te nemen. Sedou komt binnen. Hij haalt een 
vis uit een zwart plastic zakje en legt hem trots naast mijn laptop. Hij heeft ook eieren en 
een zakje sperziebonen op de markt kunnen bemachtigen. Eten voor vandaag. Hamza 
komt terug van het namen schrijven, de stiften moeten opnieuw gevuld. Hij heeft 
wel alvast het woord ‘namen’ op de muur geschreven, overgeschreven van 
mijn papiertje  want hij dacht dat dat een naam was. Sedou begint met 
een theedoek het zand van mijn tafel van links naar rechts te meppen. 
Baba komt binnen met een gast die een liedje voor me gaat zingen. 
Er komt een bericht binnen dat een naburig dorp is aangevallen. 
De app piept. De voornaam van iemand moet met een C, niet 
met een K. Sedou meld dat de voorraad koffie op is die ik 
heb meegenomen uit Nederland. Wat, geen koffie meer? 
De ventilator stopt ermee. Niet genoeg elektriciteit 
want er is geen zon vandaag. Ook de pompen 
voor het water houden er dan mee op. 
Heel gewoon, gaat zo weer over.

En tussen dat alles door spreek ik  met vrienden en familie uit Nederland. Heel gewoon alsof alles normaal is, zoals in Nederland. Meestal is de connectie zo goed dat we elkaar prima kunnen verstaan.

Even later maak ik met Baba de dagelijkse ronde over Here Bugu. 
“Baba”, zeg ik, “als ik in Nederland ben en met jou telefoneer, dan ben ik vaak ongeduldig en vergeet ik vaak helemaal  dat ik achter mijn comfortabele bureau zit en jij misschien wel in een hete zandstorm op een markt een koe staat te kopen met een heleboel mensen om je heen en de hele mikmak van het Malinese leven”. 
“Ja”, zegt Baba, “meestal heb ik de indruk dat je daar niet aan denkt”.

Pffffff, ‘Verstaan’ is via onze heerlijke communicatiemiddelen nog moeilijker geworden. Je denkt dat je elkaar begrijpt maar ‘verstaan’? Bewegen we wel genoeg?

Dat is mijn voornemen voor het nieuwe jaar: blijven verstaan!
We wensen iedereen een bewegelijk 2018 toe.



dinsdag 19 december 2017

De teerling is geworpen

Negen jaar 
Eind december bestaat Here Bugu precies negen jaar. Het was eind 2008. Ik was net aangekomen in Mali toen Baba me meenam naar een braakliggend stuk grond dat te koop stond in de landbouwzone. Ik stribbelde nog wat tegen, ik was net aangekomen. Maar toen we eenmaal aan de rand van het kale stuk grond stonden, met een kapot hek en een enkel huisje wist ik meteen dat we het moesten doen. “Hoe zeg je ‘Plaats van Vrede’ in jouw taal?”, vroeg ik hem. “Here Bugu”, antwoordde Baba en dat werd het.
En nu zijn we negen jaar verder. Negen turbulente jaren waarin Here Bugu uitgroeide tot een werkelijke plek van vrede in een ondertussen getormenteerd land.

De teerling is geworpen
Dat zei Julius Caesar toen hij in 49 v.Christus de rivier de Rubicon overtrok.
Hij stond met zijn leger voor deze rivier en wist dat binnendringen in het rijk van Rome strijd zou betekenen en dat het een breuk met de Senaat was. In het verhaal ontmoetten de legers van Caesar en Rome elkaar met uiteindelijk de overwinning voor Caesar, een overwinning, die ook gepaard ging met weemoed, verdriet en verzoening. Tenslotte werd er feestgevierd. Dansmuziek met Griekse en Romeinse thema's verbeeldden de versmelting van deze twee culturen. Hieruit ontstond de zegswijze: "De Rubicon oversteken", hetgeen betekent een daad stellen die men niet kan tenietdoen of waarop men onmogelijk kan terugkomen.
In de Vrije school pedagogie staat ‘de Rubicon', rond het negende jaar van een kind, voor een ingrijpend overgangsmoment in de ontwikkeling waarbij geen weg meer terug is. Er wordt een fundamentele ontwikkelingsstap gezet die volkomen nieuwe tot dan toe nog niet gekende uitdagingen bevat.

Here Bugu
Het opbouwen van Here Bugu was een groot avontuur. Mensen hebben me vaak gevraagd hoe ik het volhield. Voor mij is dat nooit een vraag geweest. De liefde voor de mensen hier gaf me elke ochtend weer opnieuw voldoende energie om door te gaan. Wel zijn er momenten geweest van twijfel en wanhoop of deze manier van werken haalbaar is. Of culturen te overbruggen zijn met behoud van respect voor het beste van elkanders cultuur. Met die vraag worstel ik niet meer. Als ik rondloop over Here Bugu ben ik vervuld van diepe dankbaarheid en trots dat het Baba en mij gelukt is de cultuurverschillen te overbruggen en hier de fundamenten te slaan voor een ontwikkelingsmodel dat vreedzaam, liefdevol en duurzaam is. Ik twijfel er niet meer over dat deze manier van werken, van mens tot mens, met oprechte interesse in elkaar de enige is die ontwikkeling kan bewerkstelligen onder elkaar.

Rubicon
Nu staan we op een overgangsmoment. Dat moment werd mede bepaald door de onveiligheid in dit land waardoor ik (voorlopig?) niet langer hier kan wonen. Maar zo gaat het vaak in het leven. De realiteit van het ‘nu’ helpt om de volgende stap te zetten, ook daarvoor moet je respect hebben.

Ik heb er volledig vertrouwen in dat Baba met onze hulp en steun in dezelfde geest kan verder werken. Alle projecten worden voortgezet en in januari begint er weer een nieuwe opleiding voor jongeren van drie maanden (er is een wachtlijst van meer dan 200 jongeren). Juist nu is het belangrijk dat we op volle kracht doorgaan. En er komt steeds meer belangstelling en er komen vragen op ons af.
De nieuwe uitdaging voor mij zal zijn om onze ervaringen in het overbruggen van culturen zoveel mogelijk te gaan  delen. Here Bugu is uniek maar veel van onze werkwijze en van de lessen die we geleerd hebben kunnen als inspiratie dienen voor een nieuwe wijze van samenwerking. En een nieuwe manier is heel erg noodzakelijk.

Dank
We danken al onze trouwe en nieuwe donateurs en hopen op ieders verdere steun in de moeilijke tijden die gaan komen.
Vanuit Here Bugu wens ik iedereen een mooie Kersttijd toe en veel moed en inspiratie voor het volgende jaar.

dinsdag 12 december 2017

De couscous van grootmoeder

Het is een oeroude traditie in Mali dat grootmoeders een bundeltje onder hun bed hebben met daarin een soort couscous van gemalen gierst dat is gaar gestoomd op kokend water. Als ze niet meer mee kunnen eten uit de schaal op de grond waar iedereen zich omheen verdringt, nemen ze zo af en toe een handje uit de bundel van een oude, schone lap stof. Ze mengen er met hun oude hand een beetje suiker door, poedermelk en wat water en eten dat op, net voldoende om in leven te blijven. Als er geen suiker meer is dan groeit er nog wel een plantje dat zoet smaakt en de suiker vervangt.

Alle kleine kinderen weten dat als ze honger hebben en hun moeder op het land werkt er ergens misschien wel een grootmoeder te vinden is die ze een hapje uit hun bundel toestopt.
Ook de moeder van Baba is grootmoeder van heel veel kleinkinderen. Ze is nog niet zo oud en bestuurt het enorme huishouden van de ‘grand-famille’ en aanverwanten met straffe hand, geholpen door haar schoondochters.

Om te beginnen kookt ze, na het gebed van 5.30 uur, een enorme ketel water op haar keukenvuur en maakt daar kinkeliba-thee van. De kinkeliba is een medicinale plant. Hij is goed tegen allerlei ingewandsziektes en cholera. Een hele stoet mensen komt bij haar een kommetje thee halen. Doordat er steeds minder eten is worden de mensen kwetsbaarder en de thee helpt.
Ook heeft zij altijd een hele grote kom couscous in haar kamertje naast haar bed staan. Eens in de paar weken wordt die bereid. Zelfs bij de grote hitte hier blijft dat goed mits het zo nu en dan met de handen omgewoeld wordt. Zij weet als geen ander wie er bijna omvalt van de honger en die krijgt in een hoekje van haar hof een kommetje van een kleine kalebas gevuld met een handvol couscous.


’s Morgens komen de werklui uit Mopti aan op Here Bugu. Voor sommigen was de middagmaaltijd van de vorige dag die ze bij ons kregen het laatste wat ze gegeten hebben. De moeder van Baba wist raad. Eens per maand maakt ze nu een enorme schaal klaar die hierheen gebracht wordt. Als de werklui ’s morgens uit de 4wheeldrive rollen staat er een kom klaar voor de hongerige onder hen.

Onder de traditionele bevolking wordt er nog voor elkaar gezorgd. Onze rijst en gierst actie ligt in het verlengde van deze traditie. In een week tijd zijn de eerste vierduizend euro van de beoogde tienduizend binnen. De muur wordt een waar kunstwerk. Help ons helpen!

Rekening houder: Stichting Rondom Baba

IBAN : NL98TRIO0784740593

woensdag 6 december 2017

DOE MEE AAN EEN NIEUWE EINDEJAARS RIJST-ACTIE

MERESI, merci in het Here Bugu-Frans


De levensomstandigheden van de mensen in de omgeving van Here Bugu zijn op dit moment zeer slecht. En de vooruitzichten zijn ook niet best.


Here Bugu werkt aan duurzame verandering. Onze focus ligt op samenwerken, hand in hand ben je sterker. De mensen die hier werken verspreiden onze werkwijze binnen hun familie en de buurt waar ze wonen. We hebben medewerkers van verschillende etnische groeperingen, mannen en vrouwen.
In deze regio heerst grote werkeloosheid, de oogsten zijn dit jaar weer dramatisch mislukt en dus is er geen eten. Daarom houden we weer, naast ons reguliere werk, een grote rijstactie.

Vorig jaar konden we met hulp van de donateurs en hun omgeving maar liefst twee ton verzamelen: 100 zakken gierst en 100 zakken rijst van elk honderd kilo kochten we. Daarmee hebben we 51 gezinnen, 451 personen, door de ergste nood heen geholpen.
En dat niet alleen. De rijst en de gierst versterkt de band met de mensen om ons heen, geeft de oprukkende radicalen minder kans om mensen te ronselen en versterkt de veiligheid van Here Bugu. Bovendien kopen wij het in bij kleine handelaren die daardoor ook iets verdienen. 
Ook dit jaar doen wij weer een beroep op U en uw omgeving:

                          GEEF RIJST/GIERST

1 zak rijst van 100 kilo inclusief transportkosten, opslag e.d. kost € 68,-
1 zak gierst van 100 kilo inclusief transportkosten, opslag e.d. kost € 38,-
streefbedrag: 10.600 euro.
Onze medewerkers, die de rijst discreet bij de mensen bezorgen, vermelden uw naam op hun kunstwerk, de 'rijstmuur' en sturen u per mail of whatsapp een foto daarvan.

U kunt ons ook enorm helpen door onze oproep te verspreiden in uw omgeving, uw buurt, de school, uw werkomgeving of vrienden. Wij verzekeren u dat alle bijdragen 100% ingezet wordt voor de mensen rondom Here Bugu.

Rekening houder: Stichting Rondom Baba  
IBAN : NL98TRIO 0784 740 593 
(let op: vermeld bij de overmaking “rijstactie 2017/18  en uw telefoonnummer voor een foto per whatsapp of uw emailadres”)

N.B. Vanwege onze veiligheid kunnen we de actie niet publiceren op Facebook.
U kunt ons enorm helpen door onze oproep te verspreiden in uw omgeving, uw buurt, de school, uw werkomgeving of vrienden. Wij verzekeren u dat alle bijdragen 100% ingezet wordt voor de mensen rondom Here Bugu.
Voor uitleg en foto's eerdere acties zie ook de blogs: